Nowoczesne kształcenie zawodowe, współpraca szkół z pracodawcami oraz świadome planowanie przez młodych ludzi swojej przyszłości zawodowej były głównymi tematami konferencji „Kształcenie zawodowe w procesie zmian – potrzeby, wyzwania i perspektywy”, poświęconej współpracy szkół, organów prowadzących i przedsiębiorców na rzecz nowoczesnej edukacji zawodowej. Spotkanie odbyło się w Państwowej Akademii Nauk Stosowanych im. Ignacego Mościckiego w Ciechanowie.
Konferencja była okazją do wymiany doświadczeń oraz rozmowy o tym, jak skutecznie odpowiadać na zmieniające się potrzeby rynku pracy i jednocześnie przygotowywać młodych ludzi do świadomego wyboru swojej drogi edukacyjnej i zawodowej. W programie znalazły się m.in. zagadnienia dotyczące Branżowych Centrów Umiejętności (BCU), współpracy edukacji z gospodarką oraz budowania kompetencji potrzebnych współczesnym pracownikom.
Szczególnie ważnym elementem spotkania była debata „Świadome decyzje edukacyjno-zawodowe – jak skutecznie wspierać młodzież i dorosłych w wyborze dalszej drogi zawodowej?”, w której miałem przyjemność uczestniczyć jako Dyrektor Zespołu Szkół Techniczno-Zawodowych im. Jana Pawła II w Żurominie. W debacie spotkali się przedstawiciele szkół zawodowych, pracodawców, organów prowadzących, Branżowych Centrów Umiejętności oraz instytucji rynku pracy.
W czasie debaty miałem możliwość podzielenia się doświadczeniami związanymi ze współpracą szkoły z otoczeniem gospodarczym. W swoim wystąpieniu zwróciłem uwagę na potrzebę stworzenia uczniom możliwości praktycznego poznania zawodu jeszcze przed podjęciem ostatecznej decyzji dotyczącej swojej przyszłości.
Moim zdaniem uczeń powinien nie tylko słyszeć o zawodzie, ale przede wszystkim mieć możliwość jego poznania poprzez kontakt z rzeczywistym środowiskiem pracy, nowoczesnymi technologiami i konkretnymi zadaniami zawodowymi. Współpraca szkoły z przedsiębiorcami nie powinna więc ograniczać się wyłącznie do jednorazowych wizyt czy praktyk zawodowych. Powinna być stałym i integralnym elementem procesu kształcenia.
Podczas debaty wskazywałem również przykłady dotyczące zawodów, w których kształcimy młodzież w Zespole Szkół Techniczno-Zawodowych im. Jana Pawła II w Żurominie. W przypadku technika pojazdów samochodowych współczesne kształcenie musi obejmować już nie tylko tradycyjną mechanikę, ale również diagnostykę komputerową, elektronikę, elektromobilność oraz systemy wspomagania kierowcy. Z kolei w zawodzie technika urządzeń i systemów energetyki odnawialnej coraz większego znaczenia nabierają fotowoltaika, pompy ciepła, magazyny energii, automatyka, efektywność energetyczna i integracja różnych systemów.
Dlatego szczególnie istotne jest tworzenie uczniom możliwości wykonywania konkretnych zadań zawodowych pod opieką specjalistów. Takie doświadczenia pozwalają młodym ludziom nie tylko zdobywać umiejętności, ale również lepiej poznać własne zainteresowania, mocne strony i predyspozycje.
W tym kontekście zaproponowałem prosty model współpracy:
„Zobacz – spróbuj – porozmawiaj – zdecyduj”.
Najpierw pokażmy uczniowi rzeczywiste środowisko pracy. Następnie pozwólmy mu wykonać konkretne zadanie zawodowe. Później porozmawiajmy o jego doświadczeniach, zainteresowaniach i trudnościach. Dopiero na tej podstawie młody człowiek powinien podejmować świadomą decyzję dotyczącą swojej przyszłości.
Takie podejście jest korzystne dla wszystkich stron. Uczeń otrzymuje możliwość sprawdzenia siebie i swoich predyspozycji, szkoła może skuteczniej przygotowywać młodzież do wymagań współczesnego rynku pracy, natomiast pracodawca zyskuje możliwość kontaktu z młodymi ludźmi, którzy świadomie wybierają konkretną branżę i są zainteresowani swoim rozwojem zawodowym.
Ważnym wątkiem konferencji była również rola Branżowych Centrów Umiejętności, które mogą wspierać szkoły, uczniów, nauczycieli i osoby dorosłe poprzez dostęp do nowoczesnych pracowni, zajęć praktycznych, szkoleń, kursów oraz współpracę z przedsiębiorcami.
Spotkanie w Ciechanowie pokazało, że świadomy wybór ścieżki edukacyjno-zawodowej nie jest wyłącznie zadaniem ucznia czy szkoły. To proces wymagający współpracy szkoły, nauczycieli, rodziców, samorządu, przedsiębiorców, doradców zawodowych, BCU oraz instytucji rynku pracy. Podczas debaty podkreślano również znaczenie tego, aby informacje o rynku pracy docierały do młodych ludzi już na etapie wyboru kierunku kształcenia, a nie dopiero wtedy, gdy absolwent rozpoczyna poszukiwanie zatrudnienia.
Udział w konferencji był dla mnie wartościowym doświadczeniem i możliwością podzielenia się perspektywą szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe. Była to także okazja do rozmowy o wyzwaniach, przed którymi stoi współczesna edukacja zawodowa, oraz o tym, jak wspólnie możemy jeszcze lepiej przygotowywać młodzież do zmieniającego się świata pracy.
Serdecznie dziękuję za zaproszenie Pani Wioletcie Krzyżanowskiej, Mazowieckiej Kurator Oświaty oraz Pani Małgorzacie Sobeckiej, Dyrektor Delegatury w Ciechanowie Kuratorium Oświaty w Warszawie. Dziękuję za możliwość udziału w tym ważnym spotkaniu, przedstawienia doświadczeń Zespołu Szkół Techniczno-Zawodowych im. Jana Pawła II w Żurominie oraz udziału w inspirującej debacie dotyczącej przyszłości kształcenia zawodowego.
Współczesna szkoła zawodowa nie może być miejscem, w którym jedynie przekazuje się wiedzę i przygotowuje do egzaminu. Jej zadaniem jest również pomóc młodemu człowiekowi poznać siebie, sprawdzić swoje możliwości, zetknąć się z rzeczywistym światem pracy i świadomie zaplanować swoją przyszłość.
I właśnie dlatego współpraca szkoły z otoczeniem gospodarczym nie powinna być dodatkiem do kształcenia zawodowego. Powinna być jednym z jego fundamentów.
„Zobacz – spróbuj – porozmawiaj – zdecyduj”.
mgr inż. Wojciech Smoliński
Dyrektor
Zespołu Szkół Techniczno – Zawodowych
im. Jana Pawła II w Żurominie